Bizimle iletişime geç
Bilgi HanEvi

Bilgi HanEvi

Uçaklar Yıldırımları Nasıl Absorbe Eder? Uçaklar Yıldırımlardan Nasıl Korunur?

Teknoloji

20 Ağustos 2018 Pazartesi 15:11:03

Uçaklar Yıldırımları Nasıl Absorbe Eder? Uçaklar Yıldırımlardan Nasıl Korunur?

En büyük doğa olaylarından biri olan Yıldırımlar neden uçaklara isabet etse de düşüremezler? Uçaklar yıldırımlardan nasıl korunur? Esasında yıldırımlar uçaklara özellikle de hareket halinde havada seyreden uçaklara büyük zararlar verebilir hatta uçakların düşmesine ve onlarca insanın hayatını kaybetmesine neden olabilir. Peki ama uçaklar yıldırımları nasıl absorbe eder, yıldırımlardan nasıl korunur? Sizler için araştırdık…

uçak, yıldırım çarpması,

Uçaklar, özellikle de havada uçuş esnasında birçok kez yıldırımların hedefi olabilirler. Yıldırım çarpması ile çok büyük bir enerji açığa çıkar ki bu enerji uçağın ikiye bölünmesine, büyük hasar almasına ve düşmesine sebep olabilir! Ancak nedense çok uzun yıllardır yıldırım çarpması sonucu uçak düştü haberleri görmüyoruz. Bunun nedeni uçakların teknolojik olarak çok üst düzey donanımlara sahip olması ve yıldırımları absorbe ederek korunabilmesidir. Peki uçaklar yıldırımlardan nasıl korunur? Hangi özellikleri ile yıldırımlara karşı koyabilirler? 

Öncelikle yıldırımların düşürdüğü bir uçak haberine en son 1988 yılında ulaşabiliyoruz. Bu yıldırım kazası gelişen teknolojile birlikte hem büyük uçak üretici firmalara hem de uçak mühendislerine ders oldu. Yaşanan son kaza ile birlikte uçakların yıldırımdan, kötü hava koşullarından ve diğer birçok etkenden korunabilmesi için üstün özellikler, teknolojiler geliştirilmeye başlandı. Hava alanında apronda duran uçaklara da yıldırım düşebildiği gibi en çok yıldırım vakaları havada seyreden uçaklarda yaşanıyor. Özellikle de bulutların içerisinde yolculuklarını sürdüren uçaklar yıldırımların hedefi haline geliyor. Farklı elektrik yüklerinin bulunduğu bölgelerde de yıldırım çarpması olayları yaşanabilir. Farklı elektrik bölgeleri ile yıldırım çarpan uçak etkileşim içerisine girer. Yıldırımın uçağın yüzeyine temas ettiği nokta da iyonlaşma nedeniyle parlama gözlemlenir. Elektrik yüklü parçacıklar yıldırımın çarpmasıyla birlikte uçağın iletken olan yüzeyi etrafınca dolanarak sivri ucundan çıkar. Geçmişte eski model Boeing ve diğer yolcu uçaklarının gövdesi iletken maddelerden kurulurken şimdi özel kompozit malzemelerle daha farklı bir yapıya bürünmüştür. Eski alüminyum gövdelerden daha az iletken olan bu malzemelerle yıldırımın çarpmasıyla birlikte sorunsuz ve en az hasarla uçaktan atılması sağlanır. Uçaklara yıldırım çarptığında 1 mm’lik yanma ve derine işleme gerçekleşir. Yeni üretim uçaklarda dış gövdede kullanılan kompozit malzemeler, yıldırımın uçağa 1 mm ve hatta daha düşük oranda nüfuz etmesini sağlamaktadır. Genelde metalden üretilen dış gövdelerin görevi yıldırımın etkisini azaltmaktır. Uçağa yıldırım çarpması sonucu gövdede ve elektronik aksamlarda deformasyon ve zarar meydana gelebilir. Uçaklar için yıldırım çarpmasının en temel sonuçlarından biri yakıt sistemlerinde arıza yaşanmasıdır. Bu nedenle de yakıt tankları ve yakıt sistemleri kıvılcım oluşmayacak özel malzeme ve tasarımla hazırlanmıştır.

Günümüzde özellikle yolcu uçaklarının tüm sistemleri bilgisayar yardımı ile kontrol edilir. Bu da uçağa yıldırım çarpması sonucu büyük sıkıntıların yaşanmasına neden olabilir. Yıldırım çarpması ile uçağın gövdesinde ilerleyen akım, gövdede ve yakıt deposuna yakın bölgedeki elektronik sistemlerde elektriksel gerilim dalgalanmalarına neden olabilir. Yıldırımların uçakta bulunan elektrik sistemlerinde bir hasara yol açmaması için uçağın kabloları sağlam yapıda bir koruyucu malzeme ile bütünleştirilmelidir.

 

 

Yorum yapmak için tıkla

Bir cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Daha fazla Teknoloji

Yukarı